eyib

is. <ər.>
1. Utanılacaq hal və ya hərəkət; nöqsan, kəsir, qüsur. Bundan əlavə, dəxi Yusif şahda həzar gunə özgə eyiblər tapdılar. M. F. A.. Eybimizi çulğalamışdı aba; Hər nə gəlirdi boşalırdı qaba. M. Ə. S.. Həqiqət, ər və arvad Bahadıra nəinki bir eyib tapmırdılar, hətta onu sevirdilər. N. N.. Eyib etmək – eyib sanmaq, eyib tutmaq, eyibləndirmək, utandırmaq, qüsur tutmaq. Gül yanağın həsrətindən ağlasam eyb etmə, kim; Bülbüli şövqündə giryan şol gülixəndan edər. Nəs.. Gözüm yaşı gündən-günə fərq elər; Eyb etməyin, məni qana qərq elər. M. V. V.. Eybini açmaq – ifşa etmək, eybini, nöqsanını açıb göstərmək.
2. Utanılmalı, xəcalət çəkilməli. Eyib söz. Eyib iş.
◊ Eybi yox(dur) – 1) razılıq bildirir. Sən zəlil ol, eybi yox, qoy güclü çəksin ləzzəti; Qoy səni xar eyləsinlər xanü əyan, qəm yemə! M. Ə. S.. Eybi yoxdur, mən sizin səadətiniz uğrunda iqbalımı bir daha sınaram. M. S. Ordubadi; 2) ziyanı yoxdur, fikir etmə (təsəlli bildirir). <Ceyran xala:> Eybi yoxdur, oğul! Ümidini itirmə. Mənim qızım dəyanətli qızdır. S. Rəh.. Eybinə gəlmək – özü üçün eyib saymaq, utanmaq, sıxılmaq, xəcalət çəkmək. <Ömər:> Doğrusu, mənim eybimə gəlir deyəm. N. N.. Eybinə gəlir ki, bu sözləri dilinə gətirirsən? Ə. Vəl.. Eybinə kor olmaq – öz eybini, qüsurunu, nöqsanını bilib utanmaq, xəcalət çəkmək. Ey zahidi-xudbin, yürü, öz eybinə kor ol! S. Ə. Ş.. Elə bu başla zavod saxlayırsan? Eybinə kor olmaq əvəzinə, hökuməti borclu çıxarırsan? Ə. Vəl.. Eybini üzünə demək – çəkinmədən birinin nöqsanını, qüsurunu açıb özünə söyləmək. Eyib də olsa – söylənilməsi eyib sayılan bir sözü dedikdə, hörmət, nəzakət gözləmək məqsədi ilə işlənən ifadə. <Hacı:> Xeyirdir, inşallah! Mənim, eyib də olsa, evdə bir yetişmiş qızım var, iki aydır ki, xəstə yatır. R. Ə.. <Səriyyə xala qoca pinəçiyə:> . . Bəlkə sən biləsən, eyib də olsa, kişinin adı Musadır, oğlanın da Firidun?. . M. İ.. Eyib etməz (eləməz) – bax eybi yox(dur). <Gülməmməd:> Eyib etməz, ağlama, canımız sağ olsun, biz ölməmişik. M. Əliyev. <Vaqif Ağaməmməd Qacara:> Eyib etməz, sizə də çatar bir əvəz; Qatır cinsisiniz, doğubtörəməz. S. V.. Eyib içində olmaq – çox nöqsanlı, qüsurlu olmaq. Özü eyib içində olduğu halda, başqalarına irad tutur. Eyib olsun! – danlama ifadəsi. <Rüstəm bəy:> . . Həsənqulu bəy, Rza bəy, sizin üçün eyib olsun ki, bu cürə axmaq sözə inanıb mənim qapıma gəlirsiniz. Ü. H.. Eyib yerlər – bədənin məhrəm yerləri. Nə eybi (var) – eyib etməz, eybi yoxdur, zərəri yoxdur; nə zərəri. Gər yar üçün əğyari tutum dust, nə eybi; Gül xatirinə eyləmişəm xarə məhəbbət. S. Ə. Ş.. Hər bir ana dilini danışmaq ilə keçmişdəki gözəl günləri yad etməyin nə eybi var?! C. M..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Look at other dictionaries:

  • şeyn — ə. eyib, ləkə, biabırçılıq …   Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında islənən ərəb və fars sözləri lüğəti

  • tə’yib — ə. eyib etmə; eyibləmə, bəyənməmə …   Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında islənən ərəb və fars sözləri lüğəti

  • ar — is. <ər.> 1. Həya, abır, utanma; namus, qeyrət, izzəti nəfs, mənlik. Bu adamda heç ar deyən şey yoxdur. – Görür əğyar ilə yarini, ölməz; İlahi, Seyyidə bir ar gəlsin. S. Ə. Ş.. 2. Eyib, utanılacaq şey, nöqsan. Nə etmək, mən fəqirəm, yar… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • man — is. dan. Eyib, nöqsan, kəsir. Man deyil – eyib deyil, nöqsan sayılmır. Kasıblıq man deyil. – Arvad alıb boşamaq zəmanəmizdə man deyil və ən asan işlərin birisidir. E. Sultanov. Amerikada bu adətdir; Oğru olmaq man deyildir. R. R.. Man etmək… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • hərfgir — ə. və f. «hər (sözü) tutan» hər işdə eyib axtaran, eyib tutan …   Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında islənən ərəb və fars sözləri lüğəti

  • nöqsan — is. <ər.> 1. Çatışmayan cəhət, çatışmazlıq. Nöqsanları aradan qaldırmaq. – Nöqsana göz yummaq onun ömrünü uzatmaq deməkdir. M. İ.. 2. Qüsur, qəbahət, eyib, naqislik. Onun nöqsanı nədədir? – İndi sənin özün təsəvvür et, öz nöqsanını qarşına… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • əskiklik — is. 1. Çatışmazlıq, azlıq, natamamlıq, naqislik. Əskikliyə düşmək – ehtiyaca düşmək, yoxsullaşmaq. 2. Eyib, nöqsan, qüsur; çatışmayan cəhət. Onun heç bir cəhətdən əskikliyi yoxdur. – <Əkbər> özündə bir əskiklik duyurdu. M. C.. Əskiklik… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • dıqqat — (Cəbrayıl) eyib. – Bir yerində dıqqatı yoxdu …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • karassa açmağ — (Salyan) məc. eyib açmaq, nöqsanları demək …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • la:bukə — (Salyan) nöqsan, eyib. – Məndə nə la:bukə bilib, məni qo:lamağ issiyirsən? – Uşağda heç la:bukə yoxdu …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.